ÖZİ KALESİ VE 1768-1774 OSMANLI-RUS SAVAŞINDAKİ FONKSİYONU

Abstract

Osmanlı Devleti kuruluşundan kısa bir süre sonra sınırlarını hızla genişleterek üç
kıtaya yayılmıştı. Bu fetih hareketleri sonrasında elde edilen bu toprakların muhafazasında
en önemli askeri lojistik merkezleri ise kaleler olmuştu. Osmanlı Devleti iç kalelerden ziyade
sınır kalelerine daha çok ehemmiyet vermişti. Sınır hattında bulunan kalelerin bakım, onarım
ve tamirat işlerini ihmal etmediği gibi buralarda sürekli asker bulundurmaktaydı. XVIII.
Yüzyılın başlarından itibaren eski gücünü kaybeden devlet artık yeni fetihlerden ziyade
mevcut topraklarını korumak adına askeri ve siyasi politikalar yürütmek zorunda kalmıştı. Bu
durum ise sınır bölgelerinde bulunan kalelerin önemini daha çok arttırmıştı. XVIII. Yüzyılın
başlarında Karadeniz’in kuzeyinde güçlü bir devlet olarak ortaya çıkan Rusya’nın genişleme
siyasetinin merkezinde başta Kırım olmak üzere Osmanlı toprakları yer almaktaydı.
Rusya’nın muhtemel yayılma alanı içerisinde yer alan Kuzey Karadeniz bölgesinin
muhafazasında sınır kalelerinin askeri fonksiyonu önemliydi. Bu kalelerden biri olan Özi
Kalesi gerek coğrafi konumu gerekse lojistik açıdan Karadeniz güvenliğinin sağlanması
açısından stratejik bir konuma sahipti. Bu makalede Özi Kalesi’nin askeri ve lojistik açıdan
önemi incelenerek bu bağlamda 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşındaki fonksiyonu ele
alınmıştır.
Bu çalışmanın hazırlanmasında Osmanlı tarihi araştırmalarının ana kaynakları olan
arşiv vesikaları ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Başbakanlık Osmanlı arşivlerinde bu konuyla
ilgili belgelerin tespiti yapılarak transkribe edilmiştir. Bu arşiv belgelerinde elde edilen veriler
ışığında bu alanda yapılmış diğer tetkik eserlerden yararlanılarak çalışmamız hazırlanmıştır.

Authors

Serhat Kuzucu

Keywords

Osmanlı Devleti, Rusya, Özi Kalesi

Publication Information

Publication Date

December 23, 2022

Submission Date

August 17, 2022

Accepted Date

September 21, 2022

Volume

10

Issue

33

Year

2022

Pages

169-182

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1220379

Files