Tarihsel-İnançsal Kimliği ile Gül Baba Zaviyesi ve Türbesi Adlı Eser

Abstract

Horasan erenleri, Hoca Ahmed Yesevi Dergahı’nın görevlendirmesiyle Horasan, Türkistan coğrafyasından Anadolu’ya gelerek iskan ve imar faaliyetleri gerçekleştiren düşün-inanç önderleridir. Horasan erenleri özellikle 13. yüzyılda Anadolu’ya gelerek Türkleşme ve İslamlaşma idealine dönük hizmet vermiştir. 13. yüzyılda Anadolu’da Horasan erenlerinin liderliğini yapan tarihi-karizmatik kişilik, Hacı Bektaş Veli’dir. Hacı Bektaş Veli’nin çevresinde örgütlenen dede, baba ve sultan sıfatlarıyla anılan dervişler, Anadolu’da bir taraftan iskân-imar faaliyetleri yürütürken diğer taraftan da insan sevgisi ve hoşgörü gibi evrensel insani erdemler için çalışmalar yapmıştır. Hacı Bektaş Veli düşün-inanç sistemi, 13. yüzyılda Anadolu’daki temellenişine bağlı olarak Doğu Avrupa, Balkan coğrafyasında da temsil edilmeye başlamıştır. Sarı Saltık ile 13. yüzyılda Doğu Avrupa’da, Balkan coğrafyasında örgütlenen Alevi-Bektaşi inancı, 16. yüzyılda asıl adı Seyyid Cafer olan Gül Baba ile Orta Avrupa coğrafyasına ulaştırılmıştır. Gül Baba, Macaristan-Budapeşte’de açtığı zaviye ile Alevi-Bektaşi inancının Orta Avrupa’daki tarihi temsilciliğini yapmıştır. Devam eden yüzyıllarda Gül Baba’nın adıyla anılan zaviye ve adına oluşan türbe, Macaristan coğrafyasında Alevi-Bektaşi inancının tarihsel merkezi olmuştur.
Belli başlıklarla ifade edilmeye çalışılan tarihsel-inançsal dinamiklerden yola çıkarak yayımlanan “Tarihsel-İnançsal Kimliği ile Gül Baba, Zaviyesi ve Türbesi” adlı eser üç ciltten oluşmaktadır. Hazırlanan metinde Gül Baba’nın şahsıyla ilgili yazılı arşiv kaynaklarının yanında Macaristan-Budapeşte’deki Gül Baba ve Zaviyesi hakkındaki birincil önemdeki yazılı arşiv kaynaklarına da yer verilmiştir.

Authors

Medine Sivri

Keywords

Alevilik, Bektaşilik, Hacı Bektaş Veli, Macaristan, Gül Baba, Alevism, Bektashism, Haci Bektas Veli, Hungary, Gul Baba

Publication Information

Publication Date

June 19, 2023

Submission Date

February 20, 2023

Accepted Date

June 1, 2023

Volume

11

Issue

35

Year

2023

Pages

1078-1086

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1253588

Files