Orta Çağ Avrupa’sının Eli kanlı Adlî Memurları ve Kirli İşlerin Efendileri: Cellatlar

Abstract

Erken Orta Çağ döneminin büyük bölümünde ve bunu takip eden yüzyıllarda, suç ve kanunsuzluk tüm dünyada yaygındı. Orta Çağ’da suçlu kişilerin yargılandığı adlî sistem, hem sivil mahkemelerden hem de kiliseye bağlı Engizisyon mahkemelerinden oluşuyordu. Bu bağlamda adlî sisteme hizmet eden birçok görevli vardı. Ancak, Orta Çağ'dan itibaren Batı ve Orta Avrupa toplumları, hükümlülerine ölüm cezası verme ihtiyaçlarını karşılayacak resmi bir pozisyona giderek daha fazla ihtiyaç duymaya başladılar. Bu yüzden cellatlık toplumda bir meslek olarak ön plana çıkmıştır.
Orta Çağ Dünyası ile zihin dünyamızda oluşan el baltaları ile ölüm yayan kimseler olarak tasvir edilen cellatlar, aslında faydalı birer kamu görevlisi olmuşlardır. Bir kamu celladının, görevi adlî makamlar tarafından verilen idam ve bedensel cezaları uygulamak olmuştur. Çünkü erken Orta Çağlardan itibaren eğer bir celladın yardımı yoksa, cüppeli hakimlerin ve peruklu yargıçların cezaları hiçbir işe yaramazdı. Orta Çağ Avrupa'sında cellatlar sadece infazları gerçekleştirmiyordu. Çöplerin toplanmasından fahişelerin ve cüzzamlıların takibine, pazar yerlerinin denetiminden, kanalizasyon işlerine, başıboş hayvanların kontrolüne kadar şehir hayatının düzeniyle ilgili pek çok görevi de yerine getirmişlerdir. Cellatlar, kimsenin yapmak istemediği veya tiksindiği birçok şeyi yaptıkları için kirli işlerin ustaları da denir. Bu işlerden iyi para kazanmış olmalarına rağmen toplumda katil ve kirli olarak görülmüşlerdir. Bu nedenle insanlar tarafından sevilmediler ve toplumdan izole edildiler.

Authors

Derya Gürtaş Dündar

Keywords

adalet, Orta Çağ, cellat, şehir hayatı, zabıta, güvenlik

Publication Information

Publication Date

September 19, 2023

Submission Date

April 25, 2023

Accepted Date

July 30, 2023

Volume

11

Issue

36

Year

2023

Pages

252-274

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1287351

Files