TÜRKİSTAN’DA ULUSAL SINIRLARIN BELİRLENMESİ ÖZBEKİSTAN ÖRNEĞİ

Abstract

Türkistan’da ulusal sınırların belirlenmesi ve daha kolay idare edilebilir bir sistem kurulması Bolşeviklerin arzusu doğrultusunda gerçekleşmiştir. Ancak Rus İmparatorluğu’nun çöküşü ve yeni kurulan düzen içerisinde yeniden yapılanma ve bağımsız olma düşüncesi, Türkistan aydınlarını cezp etmiştir. Durumun Türkistan aydınlarının düşündüğü gibi olmadığını ise çok geçmeden fark etmişlerdir. Aralarında yaşanan fikri ayrılıkları ve çatışmalar yek vücut olunmasına engel teşkil etmiş, bölgede yaşamını idame ettiren Türk boyları kendi bağımsızlıklarını ilan etmek için çaba sarf etmişlerdir. Gelinen noktada 16 Eylül 1924’te Merkez İcra Kurulu oturumunda Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin ulusal sınırlara ayrılması hususunda karar alınmıştır. Coğrafyanın suni sınırlara ayrılması sancılı neticeler doğurmuştur. Feyzullah Hoca, İkmal Akramov Özbekler adına öne çıkan isimlerdir. Ulusal sınırların belirlenmesiyle birlikte Özbekistan ise yedi bölge, yirmi dört şehir ve yüz yirmi dört ilçeden oluşmuştur. Tacikistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ise Özbekistan içerisinde otonom bölge olarak yer almıştır. Dönemin şahitleri, Sovyet arşivleri ve raporlarını kullanarak hazırladığımız çalışmamız Özbekistan’da Bolşeviklerin suni sınırları nasıl belirlediği ve bu durumun günümüzde Türkistan’da yaşanan olaylara nasıl yansıdığının anlaşılması ve anlamlandırılması açısından önemlidir.

Authors

Hüseyin Şen

Keywords

Türkistan, Ceditçilik, Bolşevikler, Feyzullah Hoca, Sınır

Publication Information

Publication Date

June 14, 2024

Submission Date

July 9, 2023

Accepted Date

September 12, 2023

Volume

12

Issue

39

Year

2024

Pages

39-49

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1324945

Files