“Dağı Yerinden Oynatmak”: Necmettin Erbakan’ın Dış Politika Perspektifinde Türkiye Merkezli İslam Birliği’nin İmkânı

Abstract

Necmettin Erbakan modern Türk siyasetinin ve yüz yıla yaklaşan Cumhuriyet tarihinin en önemli siyasal aktörlerinden bir tanesidir. Erbakan aktif siyasette bulunduğu süre boyunca Millî Görüş geleneğinin dış politika perspektifini gün ışığına çıkarmaya dönük kavram ve teklifler üretmiştir. Söz konusu dış politika yaklaşımı içerisinde “İslam Birleşmiş Milletler Teşkilatı”, “İslam Ülkeleri Ortak Pazarı ve Ortak Para Birimi”, “Müslüman Ülkeler Arası Askeri İş Birliği” ile “Müslüman Ülkeler Kültür İş Birliği Teşkilatı” gibi uluslararası kurumların birer proje olarak teklifi dikkat çekmektedir.
Erbakan’ın muhayyilesinde sözü edilen projelerin merkezinde sahip olduğu tarihsel ve kültürel derinliği ile Türkiye’nin liderliği ön kabulü olmazsa olmaz bir figür olarak kurgulanmaktadır. Türkiye’nin liderliği hem tahayyül edilen İslam Birliği için bir gereklilik hem de bizzat Erbakan tarafından varlığı iddia edilen “Batı-merkezli siyasal ve ekonomik sömürü düzenine karşı” “dağı yerinden oynatmaya dönük” topyekûn bir mücadele verebilmek adına bir zorunluluktur.
Bu çalışmada Necmettin Erbakan liderliğindeki Milli Görüş hareketinin dış politika yaklaşımının temelini oluşturan İslam Birliği’nin teşekkülü meselesinin felsefi kodları ve gelecek projeksiyonu bağlamında Türkiye ile Müslüman toplumlara atfedilen roller bizzat Erbakan tarafından kaleme alınmış olan kitaplar, kendisi ile yapılan röportajlar ile yine kendisi tarafından muhalefette ve iktidarda bulunduğu dönemlerde yapılmış konuşmalar analiz edilerek Türkiye merkezli İslam Birliği idealinin imkânı sorgulanmaya çalışılacaktır.

Authors

Ali Bilgenoğlu, Barış Gürsoy

Keywords

Necmettin Erbakan, Milli Görüş, Dış Politika, Ortak Pazar, İslam Birliği

Publication Information

Publication Date

September 19, 2023

Submission Date

May 27, 2023

Accepted Date

July 15, 2023

Volume

11

Issue

36

Year

2023

Pages

340-362

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1303581

Files