Cumhuriyet Türkiyesi’nin Sağlık Politikası ve Uygulamaları (1923-1973)

Özet

Türk İstiklal Savaşı’nın en çetin ve zor şartları altında açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan hükümette tarihimizde ilk kez Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na yer verilmesi, savaşın zor koşullarına rağmen sağlık işlerinin en üst düzeyde ele alınacak olmasını gösteren en önemli gelişmeydi. Savaşın sonrasında Cumhuriyeti kuran kadro, sağlık ve sosyal yardım işlerini ciddiyetle ele almaya devam etmiş; ülkenin sağlık alanındaki yetersiz ve sınırlı olanaklarını geliştirerek, halkına koruyucu ve kollayıcı sağlık hizmeti ulaştırmanın çabası içinde olmuştu. Sağlık alanında yapılan pek çok yasal düzenlemenin yanında, ülke geneline yayılan sağlık teşkilatı ile paralel olarak nitelikli sağlık personeli yetiştirmek adına eğitim kurumlarının açılmasına özen gösterilmişti. 1928 yılında “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi” ile 1930 yılında “Umumî Hıfzıssıhha Kanunu” yürürlüğe girmesi Cumhuriyet’in sağlık politika ve uygulamalarının temelini oluşturmuştu. En büyük uğraş ise salgın ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele alanında verilmişti. Elbette ki Genç Cumhuriyet’in sağlık alanında izleyeceği politikanın ilkelerini ve yönünü “Misak-ı Tibbi” başlığı altında idealize eden Dr. Refik Saydam, vatansever bir Türk aydını ve tabibi olarak tüm bu sürecin mimarı olarak öne çıkmıştı.
Bu çalışmada Cumhuriyet Türkiye’sinin ilk elli yılında uygulanan sağlık politikası ile bu politika kapsamında ortaya konulan uygulamalar hakkında bilgi verilecektir. Sağlıkta ortaya konan hedefler ile bu hedeflere ulaşmak adına girişilen çabaların yanında yapılan yasal düzenlemeler, faaliyete geçen kurum ve kuruluşlar ile salgın ve bulaşıcı hastalıklarla yapılan mücadele süreci çalışmanın çerçevesini oluşturmaktadır. Çalışmanın temel kaynaklarını arşiv metinleri yanında resmi yayınlar oluşturmaktadır. Ayrıca konu ile ilgili araştırma ve inceleme eserlerde istifa edilecek kaynaklar arasında yer almaktadır.

Abstract

The fact that the Ministry of Health and Social Assistance was included for the first time in our history in the government established under the Turkish Grand National Assembly, which was established under the most difficult and difficult conditions of the Turkish War of Independence, was the most important development showing that health affairs would be handled at the highest level despite the difficult conditions of the war. The cadre who founded the Republic after the war continued to take matters of health and social assistance seriously; had been in an effort to provide preventive and protective health services to its people by developing the country's inadequate and limited opportunities in the field of health. In addition to many legal regulations in the field of health, care was taken to open educational institutions in order to train qualified health personnel in parallel with the health organization spread throughout the country. The "Central Health Institution of the Republic of Turkey" in 1928 and the "Public Health Law" in 1930 formed the basis of the health policies and practices of the Republic. The greatest effort was given in the field of combating epidemics and infectious diseases. Of course, idealizing the principles and direction of the policy to be followed by the Young Republic in the field of health under the title of "Misak-ı Tibbi", Dr. As a patriotic Turkish intellectual and doctor, Refik Saydam stood out as the architect of this whole process.
In this study, information will be given about the health policy implemented in the first fifty years of the Republic of Turkey and the practices put forward within the scope of this policy.In addition to the goals set in health and the efforts to achieve these goals, the legal regulations, the institutions and organizations that have started to operate, and the process of combating epidemics and infectious diseases constitute the framework of the study. The main sources of the study are archival texts as well as official publications. In addition, research and analysis on the subject are among the resources to be resigned in the works.

Yazarlar

Fevzi Çakmak

Anahtar Kelimeler

Sağlık, Salgın Hastalıklar, Refik Saydam, Türkiye Cumhuriyeti, Hıfzıssıhha

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

28 Ekim 2023

Gönderim Tarihi

25 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

22 Eylül 2023

Yıl

2023

Sayfa

324-353

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

6

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1332688

Dosyalar