Köroğlu Destanı’nın Maraş Rivayeti

Abstract

Köroğlu Destanı, ortak Türk kültürünün abidevî bir şaheseridir. O, geçmişin millî hasletlerini bugüne ve geleceğe taşıyan kültür mirasıdır. Onun anlatıldığı geniş Türk dünyası coğrafyası düşünüldüğünde, milletin kültür bütünlüğünü oluşturmada ve korumada önemli bir görevi yerine getirdiğini söylemek mümkündür. Köroğlu Destanı, halk içinde fonksiyonel bir özellik taşıdığı ve anlatıldığı coğrafyalarla bütünleştiği için varlığını bugün de sürdürmektedir. Bir metnin folklor ürünü olduğunu ifade edebilmek için onun yaşatıldığı coğrafyaya yerleşmiş olması zorunludur. Destan kahramanının o coğrafyada doğup yaşamasından ziyade o kahramanla ilgili destanın söz konusu coğrafyada anlatılması önem kazanmaktadır. Bu yönüyle Köroğlu Destan’ı anlatıldığı ve dinlenildiği ortamların ihtiyacı ile şekillenen bir folklor ürünü olarak görülmektedir. Bu sebeple Türk dünyasında anlatılan Köroğlu Destanı’nın versiyonları birtakım farklılıklar göstermektedir. Versiyonlar arasındaki bu farklılıklar; kültürel, siyasî, dinî, ekonomik ve coğrafî etmenlere dayanmaktadır. Köroğlu Destanı’nın Maraş rivayeti de bu açıdan değerlendirildiğinde bir folklor ürünü olarak kabul edilmekte ve diğer versiyonlarla arasında bazı farklılıklar barındırmaktadır. Her folklor metni anlatılan toplumsal çevrenin ortak değeri olduğundan ve her coğrafya kendi ihtiyaçlarına göre bir Köroğlu meydana getirdiğinden Köroğlu Destanı’nın Maraş rivayeti de bu yörenin ihtiyaçlarına uygun olarak şekillenmiştir. Bu çalışmada Hacı Ali Özturan’ın derleyip yazıya geçirdiği “Maraş Ağzı Köroğlu” adlı eseri esas alınarak Köroğlu Destanı’nın Maraş rivayeti üzerinde durulmuştur. İlk önce söz konusu eser hakkında bilgiler verilmiş ve daha sonra da Maraş rivayetinin özeti sunulmuştur. Bütüncül yaklaşım yöntemiyle Köroğlu Destanı’ndaki destanî unsurlar, temalar ve motifler tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı; Köroğlu Destanı’nın Maraş rivayeti üzerinde araştırma, inceleme ve değerlendirmeler yapmak, Türk kültür bilimi, Türk folkloru ve Türk edebiyatı için kıymet arz eden bu rivayeti ilim dünyasına tanıtmaktır.

Authors

Bedri Özçelik

Keywords

destan, Köroğlu, Köroğlu Destanı’nın Maraş rivayeti, destani unsurlar, kırat

Publication Information

Publication Date

September 19, 2023

Submission Date

April 9, 2023

Accepted Date

June 21, 2023

Volume

11

Issue

36

Year

2023

Pages

231-251

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1279937

Files