Gürsel Korat’ın Uyku Ülkesi Romanında Distopya

Abstract

Cumhuriyet dönemi yazarlarından olan Gürsel Korat’ın şu ana kadar yayımlanmış sekiz romanı (Levent Cantek ile birlikte yazdığı iki romanı daha vardır), iki hikâye kitabı, altı çocuk kitabı, dört inceleme kitabı, iki deneme kitabı, iki tiyatro oyunu ve bir senaryosu vardır. Yazarın son romanı olan Uyku Ülkesi, distopik kurgusu ile diğer romanlarından ayrılır. Uyku Ülkesi, Doktor Sevda Kül’ün geçirdiği beyin kanaması sonucu ameliyat olması ve sonrasında konuşma yetisini yitirmesi nedeniyle “rüya defteri” adını verdiği ve kızı Nihal’e hitaben yazdığı on dört rüyadan oluşan bir romandır. Romanda distopya öncelikli olarak ekolojik dengenin bozulması nedeniyle çevre problemleri ekseninde verilir; buna şiddetin iktidar tarafından bir baskı aracı olarak kullanılmasının eleştirisi de eklenir. Romanda iktidarın kendisini meşru kılmak için başvurduğu birinci yol şiddettir, ikinci yol denetim/jurnal mekanizmasıdır. İnsanların rüyaları monitörlerden izlenilerek iktidarın hoşuna gitmeyen veyahut da istemediği düşünceler ve davranışlar engellenmeye çalışılır. İktidarın kendisini meşru kılmak için başvurduğu üçüncü yol ise insanları tek tipleştirmesi ve insanların adalet duygusunu zedelemesidir. Tüm bu distopyalar (şiddet, denetim/jurnal, tek tipleştirme ve adalet) aslında insanların temek hak ve hukuku olan özgürlüklerinin kısıtlanmasına bir göndermedir. Romanda, yüzeyde iki yerde özgürlük distopyası görülse de aslında romanın bütününde tüm bu yapılanlarla insanların özgürlüklerinin kısıtladığı vurgusu yapılır. Romanda üzerinde durulan diğer distopyalar kapitalizm ve basın-yayın distopyalarıdır. Kapitalizm distopyası ile insanlar zor çalışma koşulları altında bırakılarak bir bakıma yaşam özgürlükleri ellerinden alınır; basın- yayın distopyası ile de insanların haber alma, doğru bilgiye ulaşma veyahut da istediğini dinleyebilme/okuyabilme özgürlükleri ellerinden alınır. Bu açılardan bakıldığında romanda ele alınan tüm problemlerin birbiri ile ilişkili oldukları görülür.

Authors

Fatma Sönmez

Keywords

Gürsel Korat, Uyku Ülkesi, distopya, iktidar, özgürlük.

Publication Information

Publication Date

September 19, 2023

Submission Date

May 10, 2023

Accepted Date

June 22, 2023

Volume

11

Issue

36

Year

2023

Pages

301-321

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1295534

Files