Balkan Göç Folkloru: Kuzey Makedonya Türklerinin Kültürel Belleği Cuma Türkülerinin İcra Bağlamı ve İşlevleri

Abstract

Göç, bireysel veya kitlesel olarak toplumların çeşitli sebeplerle gerçekleştirdiği yer değiştirme hareketidir. Göç olgusu, tarihsel süreç içinde toplulukları farklı coğrafyalarda yaşamaya mecbur bırakmış ve çeşitli sosyo-kültürel sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Geçmişten günümüze göç hareketi konusunda çok geniş bir tecrübeye sahip topluluklardan biri de Türklerdir. Dünyanın çeşitli yerinde yaşayan kadim Türk toplulukları göç olgusunun hem öznesi hem de nesnesi durumunda olmuştur. Günümüzde Türkiye de çeşitli göç hareketlerinin içinde yer almış ve bu süreçlerden etkilenmiştir. Özellikle Osmanlı Devleti döneminde kadim Türk yurdu Balkan yarımadasından Anadolu’ya geri yapılan göçler Türk tarihinin en makûs hadiselerindendir. Bu çalışmada, bugünkü adı ile Kuzey Makedonya Cumhuriyetinden Ankara’ya göç eden Türklerin kültürel belleklerinde yer alan Cuma Türküleri (Cuma Türkileri) incelenmiş ve bu türkülerin icrâ bağlamı olan Suya Çıkarma/Çeşmeye Götürme Geleneği yapı, içerik ve işlevleri bakımından ele alınmıştır. Günümüzde özellikle Kuzey Makedonya Cumhuriyetinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı Gostivar şehrinde ve civarında uygulanan bu geleneğin Ankara’ya göç eden Kuzey Makedonya Türkleri tarafından da gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın veri elde etme yöntemi görüşmedir (mülakât). Bu çalışmada, Balkan göç folkloru kapsamında Kuzey Makedonya’dan Ankara’ya göç eden Türklerin göç ettikleri bölgeye ait kültürel kimliklerini ve özelliklerini taşımış/korumuş hem de Ankara’daki yerel kültürel özellikleri de belleklerine alarak “göçmen” kimliği üzerinden kültürel bütünleşmeyi gerçekleştirmiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Authors

Gülçin Balat

Keywords

Göç Folkloru, Kuzey Makedonya, Kültürel Bellek, Cuma Türküleri, Ankara

Publication Information

Publication Date

September 19, 2023

Submission Date

February 24, 2023

Accepted Date

August 17, 2023

Volume

11

Issue

36

Year

2023

Pages

43-57

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1256146

Files