ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ЭТНОМӘДЕНИ ТАРИХ ПЕН ТІЛДІК ПРОЦЕСТЕРДІҢ «АҚПАРАТ КӨЗІ» – КӨНЕРГЕН СӨЗДЕР ХАҚЫНДА

Abstract

Белгілі бір ұлт тілінің сөздік құрамынан орын алып, белсенді қолданыста жүрген
сөздер түрлі лингвистикалық және экстралингвистикалық себептерге байланысты ескіріп,
сирек жұмсалатын болып немесе мағынасы көмескіленіп, қолданыстан мүлдем шеттеп
қалуы мүмкін. Қолданылу дәрежесі әр түрлі салғырт (пассив) лексиканы құрайтын сондай
көнерген сөздер қазақ тілінде аз емес.
Бұл мақалада көнерген сөздердің екі түрі болып табылатын, қазақ тіліндегі тарихи
сөздер мен архаизмдер қарастырылады. Көнерген сөздердің мағыналарындағы
ақпараттардың бәрін жарамсыз, ескірген деп қарауға болмайды. Керісінше, ғасырлар
қойнауында тұнып тұрған сырларды, мәдениетіміз бен тарихымызға қатысты аса құнды
ақпараттарды көнерген сөздердің мағынасын анықтау арқылы алуымызға болады.
Ендеше, көнерген сөздерді құнды ақпарат көзі ретінде танымауға негіз жоқ.
Мақала барысында тілші ғалымдар арасында көнерген сөздерді терминқор
қалыптастырудың тұрақты көзі ретінде танып, бұл көзді тиімді пайдалану қажет деп
санайтын ғалымдар пікірі айтылады. Көнерген сөздердің мағынасын жаңғыртып
пайдалану арқылы, терминқорды ұлт тілі негізінде ұдайы байытып отыруға болатыны,
сонымен қатар көнерген сөздердің зерттелу тарихы туралы да сөз болады.

Authors

Elmira Hamitova

Keywords

Қазақ тілі, көнерген сөздер, тарихи сөздер, архаизмдер

Publication Information

Publication Date

January 14, 2016

Submission Date

November 29, 2015

Accepted Date

November 30, 2015

Volume

4

Issue

8

Year

2016

Pages

206-218

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.509317

Files