EĞİTİM SOSYOLOJİSİ PERSPEKTİFİNDE EĞİTİMİN İŞLEVİ VE SOSYAL DEĞİŞME ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Eğitim sosyolojisi, toplumla, toplumsal kurumlarla eğitimin bağlantısını araştıran bir alan olarak kabul görmektedir. Eğitim sosyolojisine yönelik çalışmaların önemli bir kısmı sosyoloji disiplininde var olan işlevselci, çatışmacı, yorumcu teorilerin ışığında inşa edilmektedir. Bu yaklaşımlara eleştirel pedagoji yaklaşımı da dahil olmaktadır. Toplumsal dönüşümün kaçınılmaz gerçekliğini dünya tarihi bize kanıtlamaktadır. Eğitim ise hem sosyal değişimi belirlemekte hem de değişimden etkilenmektedir. Bu doğrultuda araştırmada, eğitim sosyolojisi perspektifinde eğitimin işlevine, sosyal değişimlerin nasıl olduğuna, sosyal değişmenin eğitim sistemini nasıl etkilediğine ve eğitim sistemindeki değişmelerin toplumsal sistemi nasıl etkilediğine ilişkin öğretmen görüşlerini tespit etmek amaçlanmaktadır. Çalışma, nitel araştırma tekniği kullanılan tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırmada verilere gerçekleştirilen, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle ulaşılmaktadır. Derinlemesine görüşmelerde araştırmanın amacına uygun, yarı yapılandırılmış şekilde, anlaşılabilirlik ve araştırmanın amacına uygunluk açısından değerlendirilerek hazırlanmış sorular kullanılmaktadır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul, Edirne, Kocaeli ve Sakarya şehirlerinde 30 yıl ve üzeri öğretmenlik yapmış, emekli olmuş 40 öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme türlerinden uygun durum örneklemesi tekniğiyle, gönüllülük ve kolay ulaşılabilirlik esaslarına göre belirlenmiştir. Araştırma sonucu ulaşılan bulgular betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş, oluşturulan metin üzerinde içerik analiziyle kodlara, kodlardan kategorilere ve oradan da temalara ulaşılmıştır. Araştırma sonucu doğrultusunda eğitimin işlevi, değişimi, eğitimdeki sorunlar ve ideal eğitim sistemi temalarına ulaşılmış, ulaşılan bu temalar eğitim sosyolojisindeki yaklaşımlar ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre eğitimin sosyal değişme sürecinde etkili role sahip olduğu kanısı kadar sosyal değişmenin de eğitim üzerinde etkisinin kabulü yer almaktadır. Eğitim, sosyal değişime zemin hazırladığı kadar, değişen politik, ekonomik ve sosyal koşullar için ihtiyaç duyulan bilgilerle bireyleri donatan işlevsel bir toplumsal kurum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Authors

Gülbaşak Diktaş Yerli

Keywords

Eğitim, eğitim sosyolojisi, eğitimin işlevi

Publication Information

Publication Date

December 14, 2023

Submission Date

June 14, 2023

Accepted Date

November 9, 2023

Volume

11

Issue

37

Year

2023

Pages

51-83

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1401984

Files