FETTAH EFENDİ’NİN ŞİİRLERİNİN SÖZ VARLIĞI, KAVRAM ALANI, DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ

Abstract

Balkan ülkeleri içerisinde yer alan Kuzey Makedonya, asırlar boyu Türklerin ve dolayısıyla da Türkçenin yaşadığı önemli bir coğrafya olmuştur. Bu coğrafyada geçmişten günümüze Türkçenin bayraktarlığını yapan birçok şair ve yazar yetişmiştir. Bunların hayat hikâyeleri ve ortaya koydukları eserlerin araştırılıp incelenmesiyle, özelde Balkan Türk edebiyatı, genelde ise Türkoloji için önemli sonuçlar elde edilebilecek, karanlıkta kalmış hususlar gün yüzüne çıkarılabilecektir.
Halk arasında Fettah Efendi olarak bilinen Abdülfettah Rauf, Balkan şehirlerinden birisi olan Üsküp’te 1910-1963 yılları arasında yaşamış bir âlim ve şairdir. Kısa sayılabilecek ömrüne rağmen binlerce şiiri vardır. Uzun süre çeşitli nedenlerden dolayı yayınlanamayan bu şiirler, Fettah Efendi Derneği tarafından yapılan çalışmalarla 2021 tarihinden itibaren kitaplar halinde yayınlanmaya başlanmıştır.
Balkan Savaşlarının ardından bölgede uygulanan politikalar, bu politikalardan ötürü yaşanan göçler, kültürel değişmeler, II. Dünya Savaşı sonrası bölgede meydana gelen siyasal değişiklik ve diğer İslam coğrafyalarında ortaya çıkan sıkıntılar karşısında Fettah Efendi, duygu ve düşüncelerini şiirleriyle ifade eder. Bu şiirlerde İslam’ı ve İslamî değerleri, vatan, millet ve tarih sevgisi gibi konuları kendine has üslubuyla işler.
Bu çalışmada, 2021-2023 yılları arasında yayınlanmış, içerisinde Fettah Efendi’ye ait toplam 424 şiirin bulunduğu beş kitap incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi ve nicel araştırma yöntemlerinden dijital analiz yöntemi kullanılmıştır. Dijital analiz için öncelikle eserlerde yer alan bütün şiirler metin belgesi (txt.) formatına dönüştürülmüştür. Dönüştürülen bu format, AntConc, Voyant Tools ve tarafımızca hazırlanan KelimeAra analiz programlarında işlenerek şiirlerde kullanılan kelimelerin sıklık ve bağlam sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların grafiklere dönüştürülmesinde ise Excell programı kullanılmıştır.
Fettah Efendi’nin şiirlerinde en sık kullanılan kelimeler ve bazı kelime gruplarının analizi yapılarak şiirlerindeki söz varlığı, kavram alanı, dil ve üslup özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Authors

Sinan Kazancı

Keywords

Fettah Efendi, söz varlığı, kavram alanı, dil ve üslup

Publication Information

Publication Date

March 14, 2024

Submission Date

September 28, 2023

Accepted Date

January 14, 2024

Volume

12

Issue

38

Year

2024

Pages

124-147

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1368049

Files