YAŞAR KEMAL’İN ROMANLARINDA ÇOCUK KARAKTERLERİN ANLATISAL KONUMU VE İŞLEVLERİ

Abstract

Bu çalışma, 1950 sonrası Türk edebiyatında muhtelif türlerde eser veren Yaşar Kemal’in romanlarında çocuk karakterlerin anlatısal konumunu ve işlevini tespit etmeyi amaçlamıştır. İncelemede, bu hedef doğrultusunda; romanlardaki çocukların özellikleri nelerdir, olay örgüsüne katkıları nasıldır, çevre-kültür etkileşimleri ne biçimde gerçekleşir; bu çocuklar gerçeklik ve kurmaca ilişkisinin neresinde bulunmaktadır, sorularına yanıt aranmıştır. Çukurova’yı ve İstanbul’u ayrı ayrı mekân olarak almaları ve genel kanıya ulaşabilmek açısından temsil kuvvetlerinin yüksek olması dolayısıyla yazarın Yılanı Öldürseler, Yağmurcuk Kuşu, Al Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar da Gitti adlı romanları, örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmada kurmaca metinlerin karakter unsuru hakkında kuramsal yaklaşımlar ve Yaşar Kemal’in kurmaca metinleri dışında kalan diğer eserlerinde çocuklara yaklaşımı hakkında bilgi verilmiş, incelemeye konu olan romanlarda çocuk karakterlerin anlatısal konumları ortak başlıklar altında tespit edilmiştir. İnceleme neticesinde yazarın, çocukları romantik bir anlayışla değil, büyükler dünyasının birer ferdi olarak ele aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca örgün eğitimden yararlanmayan çocuk karakterlerin iç dünyalarında yalnız oldukları, gerçek ile hayali bir arada yaşadıkları, aileleri ya da mensubu oldukları toplulukların etkisi ile suça sürüklendikleri, doğanın ise çocuklar için hem huzur bulma hem de duyguları dışa vurma yeri olduğu görülmüştür. Romanlardaki çocuk karakterler kurmaca dünyasına ait olsalar da yazarın bu kişileri oluşturmasında kimi zaman kendi yaşadıklarından, kimi zaman şahit oldukları olay veya durumlardan yararlandığı belirlenmiştir.

Authors

Garip Demir, Yahya Aydın

Keywords

Yaşar Kemal, roman, çocuk, karakter, anlatı

Publication Information

Publication Date

March 15, 2026

Submission Date

September 27, 2025

Accepted Date

January 18, 2026

Volume

14

Issue

1

Year

2026

Pages

192-215

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1792338

Files