YAŞAR KEMAL’İN ROMANLARINDA ÇOCUK KARAKTERLERİN ANLATISAL KONUMU VE İŞLEVLERİ

Özet

Bu çalışma, 1950 sonrası Türk edebiyatında muhtelif türlerde eser veren Yaşar Kemal’in romanlarında çocuk karakterlerin anlatısal konumunu ve işlevini tespit etmeyi amaçlamıştır. İncelemede, bu hedef doğrultusunda; romanlardaki çocukların özellikleri nelerdir, olay örgüsüne katkıları nasıldır, çevre-kültür etkileşimleri ne biçimde gerçekleşir; bu çocuklar gerçeklik ve kurmaca ilişkisinin neresinde bulunmaktadır, sorularına yanıt aranmıştır. Çukurova’yı ve İstanbul’u ayrı ayrı mekân olarak almaları ve genel kanıya ulaşabilmek açısından temsil kuvvetlerinin yüksek olması dolayısıyla yazarın Yılanı Öldürseler, Yağmurcuk Kuşu, Al Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar da Gitti adlı romanları, örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmada kurmaca metinlerin karakter unsuru hakkında kuramsal yaklaşımlar ve Yaşar Kemal’in kurmaca metinleri dışında kalan diğer eserlerinde çocuklara yaklaşımı hakkında bilgi verilmiş, incelemeye konu olan romanlarda çocuk karakterlerin anlatısal konumları ortak başlıklar altında tespit edilmiştir. İnceleme neticesinde yazarın, çocukları romantik bir anlayışla değil, büyükler dünyasının birer ferdi olarak ele aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca örgün eğitimden yararlanmayan çocuk karakterlerin iç dünyalarında yalnız oldukları, gerçek ile hayali bir arada yaşadıkları, aileleri ya da mensubu oldukları toplulukların etkisi ile suça sürüklendikleri, doğanın ise çocuklar için hem huzur bulma hem de duyguları dışa vurma yeri olduğu görülmüştür. Romanlardaki çocuk karakterler kurmaca dünyasına ait olsalar da yazarın bu kişileri oluşturmasında kimi zaman kendi yaşadıklarından, kimi zaman şahit oldukları olay veya durumlardan yararlandığı belirlenmiştir.

Abstract

This study aims to identify the narrative position and function of child characters in the novels of Yaşar Kemal, who published various types of works in Turkish literature after 1950. In accordance with this aim, in the study, answers are sought such questions as what the characteristics of children in the novels are, how their contribution to the plot is, how their interaction with environment and culture occurs, where they are situated in the relationship between reality and fiction. Since they separately take Çukurova and İstanbul as settings and carry high representational power in reaching a general conclusion, Yılanı Öldürseler, Yağmurcuk Kuşu, Al Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar da Gitti are chosen as samples among the writer’s novels. The study provides information on theoretical approaches to the character element in fictional texts, as well as Yaşar Kemal’s perspective on children in his non-fiction works, and identifies the narrative positions of child characters in the examined novels under common headings. As a result of the analysis, it is understood that the author treats children not with a romantic understanding, but as individuals of the world of elders. In addition, it is seen that the child characters who do not benefit from formal education are lonely in their inner worlds, experience reality and imagination simultaneously, and are driven into crime by the influence of their families or the communities they belong to, while nature is a place for children to find peace and express their feelings. Although the child characters in the novels belong to the fictional world, it has been determined that the author sometimes draws on his own experiences and sometimes on events or situations he has witnessed in creating these characters.

Yazarlar

Garip Demir, Yahya Aydın

Anahtar Kelimeler

Yaşar Kemal, roman, çocuk, karakter, anlatı

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

15 Mart 2026

Gönderim Tarihi

27 Eylül 2025

Kabul Tarihi

18 Ocak 2026

Cilt

14

Sayı

1

Yıl

2026

Sayfa

192-215

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1792338

Dosyalar