ARİF NİHAT ASYA ŞİİRLERİNDE MİLLÎ ROMANTİK DUYUŞ TARZI BAĞLAMINDA ŞEKİLLENEN KAHRAMAN ALGISI

Abstract

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde “bayrak şairi” olarak tanınan Arif Nihat Asya, şiir sayısı
ve şiirlerinin niteliği ile dikkat çeken şairlerdendir. Türk şiirinde milliyetçilik akımıyla etkili olmaya
başlayan millî romantik duyuş tarzını 1970’li yıllara kadar sürdüren Arif Nihat Asya, kaleme
aldığı şiirlerde bu eğilimle hem dinî hem de millî bakış açısını, tarihin en eski zamanlarından
beri devam eden kesintisiz bir bütün olarak yansıtmaktadır. Bu doğrultuda alp tipi ve gazi tipine
yer vererek Bilge Kağan’dan Fatih Sultan Mehmet’e hatta Cumhuriyet dönemine kadar uzanan
geniş bir tarihin kahramanlarını, ayrıca toplumsal hafızada yer alan anlatı kahramanlarını
şiirlerine taşımaktadır. Şiirlerindeki dinî duyarlılık çerçevesinde ise peygamberler, sahabeler ve
kendisinin de müridi olduğu Mevlâna ve Mevlevi tarikatı olmak üzere dinî açıdan ön plana çıkan
kahramanları ele almaktadır. Veli tipinin örnekleri olarak değerlendirilmeye müsait olan bu
kahramanların, şiirlerde bir rehber olarak sunulduğu görülmektedir. Ayrıca Arif Nihat Asya’nın,
şiirlerinde genellikle önemli dinî ve millî kahramanların ailelerindeki kadınlara ve anlatılarda yer
alan kadın kahramanlara yine millî romantik duyuş tarzı bağlamında yer verdiği dikkat
çekmektedir. Bu açıdan hem anlatı kahramanlarının hem de toplumun zor zamanlarında ortaya
çıkarak kahramanlıkları ile kurtarıcı, rehber olan tanınmış kişilerin, Arif Nihat Asya şiirlerinin
merkezinde yer aldığı görülmektedir. Bu çalışmada Asya’nın şiirlerinde millî romantik duyuş tarzı
ile şekillenen ve farklı yönleri ile ön plana çıkarılan kahramanlar üzerinde durularak şiirlerdeki
kahraman algısı ele alınmaktadır. Aynı zamanda kahraman algısının, şairin şiirlerinde mevcut
olan Anadolu coğrafyasına duyulan ilgi, maziye duyulan özlem ve geçmişi hâlde devam ettirme
isteği gibi eğilimlerle ilişkisi değerlendirilmektedir.

Authors

Aybige Başeğmez Çetin

Keywords

Kahraman, Millî Romantik Duyuş Tarzı, Arif Nihat Asya, Tip Tahlili.

Publication Information

Publication Date

December 23, 2022

Submission Date

October 20, 2022

Accepted Date

November 18, 2022

Volume

10

Issue

33

Year

2022

Pages

359-381

Language

Turkish

Status

Published

Views

0

Downloads

0

DOI

10.33692/avrasyad.1220404

Files