ARİF NİHAT ASYA ŞİİRLERİNDE MİLLÎ ROMANTİK DUYUŞ TARZI BAĞLAMINDA ŞEKİLLENEN KAHRAMAN ALGISI

Özet

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde “bayrak şairi” olarak tanınan Arif Nihat Asya, şiir sayısı
ve şiirlerinin niteliği ile dikkat çeken şairlerdendir. Türk şiirinde milliyetçilik akımıyla etkili olmaya
başlayan millî romantik duyuş tarzını 1970’li yıllara kadar sürdüren Arif Nihat Asya, kaleme
aldığı şiirlerde bu eğilimle hem dinî hem de millî bakış açısını, tarihin en eski zamanlarından
beri devam eden kesintisiz bir bütün olarak yansıtmaktadır. Bu doğrultuda alp tipi ve gazi tipine
yer vererek Bilge Kağan’dan Fatih Sultan Mehmet’e hatta Cumhuriyet dönemine kadar uzanan
geniş bir tarihin kahramanlarını, ayrıca toplumsal hafızada yer alan anlatı kahramanlarını
şiirlerine taşımaktadır. Şiirlerindeki dinî duyarlılık çerçevesinde ise peygamberler, sahabeler ve
kendisinin de müridi olduğu Mevlâna ve Mevlevi tarikatı olmak üzere dinî açıdan ön plana çıkan
kahramanları ele almaktadır. Veli tipinin örnekleri olarak değerlendirilmeye müsait olan bu
kahramanların, şiirlerde bir rehber olarak sunulduğu görülmektedir. Ayrıca Arif Nihat Asya’nın,
şiirlerinde genellikle önemli dinî ve millî kahramanların ailelerindeki kadınlara ve anlatılarda yer
alan kadın kahramanlara yine millî romantik duyuş tarzı bağlamında yer verdiği dikkat
çekmektedir. Bu açıdan hem anlatı kahramanlarının hem de toplumun zor zamanlarında ortaya
çıkarak kahramanlıkları ile kurtarıcı, rehber olan tanınmış kişilerin, Arif Nihat Asya şiirlerinin
merkezinde yer aldığı görülmektedir. Bu çalışmada Asya’nın şiirlerinde millî romantik duyuş tarzı
ile şekillenen ve farklı yönleri ile ön plana çıkarılan kahramanlar üzerinde durularak şiirlerdeki
kahraman algısı ele alınmaktadır. Aynı zamanda kahraman algısının, şairin şiirlerinde mevcut
olan Anadolu coğrafyasına duyulan ilgi, maziye duyulan özlem ve geçmişi hâlde devam ettirme
isteği gibi eğilimlerle ilişkisi değerlendirilmektedir.

Yazarlar

Aybige Başeğmez Çetin

Anahtar Kelimeler

Kahraman, Millî Romantik Duyuş Tarzı, Arif Nihat Asya, Tip Tahlili.

Yayın Bilgileri

Yayın Tarihi

23 Aralık 2022

Gönderim Tarihi

20 Ekim 2022

Kabul Tarihi

18 Kasım 2022

Cilt

10

Sayı

33

Yıl

2022

Sayfa

359-381

Dil

Türkçe

Durum

Yayınlandı

Görüntülenme

0

İndirme

0

DOI

10.33692/avrasyad.1220404

Dosyalar